Block Fromatlama Elemanları
Bildiğimiz Gibi HTML belgeleri içindeki, harflerin teker teker değil blok halinde formatlanmaları için kullanılır. Kullanıldıklarında, <BODY> elemanının içinde olmalıdırlar.
Blok formatlama elemanları şunlardan oluşur;
<ADDRESS> ...</ADDRESS> - Adres bölümünü formatlar.
<H1> ...</H1> - Altı başlık düzeyini formatlar.
<HR> - Boyutlanabilen, yatay bir çizgi atar.
<BR> - Line break (Satır kesmesi ) atar
<P> ...</P> - Metnin bir paragraf olduğunu ve yaslı olduğu tarafı belirtir.
<PRE> ...</PRE> - Daha önceden formatlanmış bir metni kullanmayı sağlar.
<BLOCKQUOTE> ...</BLOCKQUOTE> - Diğer bir kaynaktan metin alır
<CENTER> ...</CENTER> - Metni sayfanın ortasına getirir.
<NOBR> - Kelimelerin kesilmeyeceğini belirtir.
<WBR> - Eğer gerekirse kelimenin kesilebileceğini anlatır.
<BASEFONT SIZE=...> - Belge için default yazı tipini belirler.
<FONT...> ...</FONT> - Yazı tipini, büyüklüğünü ve rengini tanımlar.
<DIV> ...</DIV> - Metnin ortalanmasını, sağa ya da sola yaslanmasını sağlar.
<MARQUEE> - Kayan yazı sağlar.
<DFN> ...</DFN> - Tanım yerleştirir.
<XMP> ...</XMP> - Metin formatlama.
<LISTING> ...</LISTING> - Metin formatlama.
<COMMENT> ...</COMMENT> - Metne açıklama ekler.
<PLAINTEXT> - Metin formatlama.
<ADDRESS> ...</ADDRESS>
Adres, imza ve aitlik gibi kişiye ait bilgileri tanımlar. Genelde belgenin en üstine ya da en altında olur. Genelde, adres metni, italik olarak ve girintilenmit olarak görüntülenir. Önce ve sonra paragraf kesmesi itlenir. Örnek Kullanım:
<ADDRESS>
ZAFER ACAR<BR>
Büyükdere Cd No:60 Şişli-İstanbul<BR>
Tel:213 96 98
</ADDRESS>
<H1> ...</H1> Başlıkları
HTML belgeleri hazır formatlı 6 ayrı düzeyli başlık kabul eder. Bir Heading (Başlık ) elemanı, yazı tipi değişikliğini, pragraf kesmelerini ve gerekiyorsa boşlukları otomatik sağlar.
En yüksek düzey <H1>, en dütük düzey <H6>'dır. Örnek Kullanım:
<H1>Bu bir başlıktır </H1>
Metin buraya
<H2> İkinci düzey başlık </H2>
Her tarayıcı değişik stillere sahip olabilir, ancak genelde kullanılan stiller şöyledir:
<H1> ...</H1>: Bold, çok büyük yazı tipi, ortalı. Önce ve sonra, bir yada daha fazla satır aralığı.
<H2> ...</H2>:Bold, büyük yazı tipi, sola hizalı. Önce ve sonra, bir yada daha fazla satır aralığı.
<H3> ...</H3> İtalik, büyük yazı tipi, soldan biraz içeride. Önce ve sonra, bir yada daha fazla satır aralığı.
<H4> ...</H4> Bold, normal yazı tipi, soldan <H3>'den daha fazla içeride. Önce ve sonra, bir satır aralığı.
<H5> ...</H5> İtalik, normal yazı tipi, soldan <H4> kadar içeride. Önce bir satır aralığı.
<H6> ...</H6>Bold, normal yazı tipi, soldan <H5>'den daha fazla içeride. Önce bir satır aralığı.
HTML level 3.0 spesifikasyonu başlıkların hizalanmasını olanaklı kılar. Basit olarak, ALIGN=left|right|center parametreleri <H1>'den, <H6>'ya kadar hizalama sağlar.
Örnek;
<H1 ALIGN=center> Merhaba, bu bir başlıktır. </H1>
başlık 1 stilini sayfanın ortasına hizalar.
Bu eleman şu anda yalnızca, Mosaic2.0 beta 4 için geçerlidir. Netscape'in son versiyonları <Hx ALIGN=CENTER> ... </Hx> parametresini kabul eder. Ancak sağa, sola hizalama geçersizdir.
<HR>
Bölüm aralarına yatay bir çizgi ya da resim eklemek için kullanılır. Örnek:
<HR>
<ADDRESS> Dereboyu Cd</ADDRESS>
</BODY>
<HR> elemanı, sayfanın sağından soluna uzanan genelde, gölgeli düz bir çizgiyi tanımlar. Browser'ların son versiyonları, bu elemana yatay çizginingörünüşünü kontrol eden 4 yeni parametre eklediler.
<HR SIZE=sayı>: SIZE parametresi, yatay çizginin kalınlığını tayin eder.
<HR WIDTH=sayı|yüzde>Çizginin default uzunluğu, sayfanın genişliği kadardır. WIDTH parametresi, pixel olarak kesin uzunluğu ya da sayfanın genişliğine göreceli oalrak bağlı bir uzunluk tanımlar.
<HR ALIGN=left|center|right>sayfagenişliğinde kısa çizgileri sola, ortaya ya da sağa hizalamak için kullanılır.
<HR NOSHADE>: Gölgesi olmayan, düz bir çizgi gerektiğinde kullanılır.
<HR COLOR=isim|#rrggbb>Internet Explorer, çizgi rengini ayarlayan bir parametre daha kabul eder. Geçerli bir renk adı ya da rrggbb hexadecimal triplet olabilir.
<BR>
Satır kesmesi elemanı, kullanıldığı yerden yeni bir satırın başlayacağını anlatır. Yeni satırın girintisi kesilen satırınki ile aynı olacaktır. Kullanım örneği;
<P>
Yılmaz Gıda A.Ş. <BR>
Mehmet Serden<BR>
WebMaster <BR>
Basitçe, Normal <BR> elemanı yalnızca bir satır kesmesi yaratır. CLEAR parametresi eklendiğinde ise;
CLEAR=left ; satırı keser ve temiz sol marjinli (sola yaslı resim bulunmayan ) bir satır bulana kadar dikey kaymaya devam eder.
CLEAR=right ; aynı işi sağ marjin için yapar.
CLEAR=all ; iki marjinde temiz bir satır bulana kadar aşaı ilerler.
NOT: Clear parametresi şu anda sadece Internet Explorer ve Netscape tarafından desteklenmektedir.
<P> ... </P>
Bir paragraf tanımlar. Tipik olarak, paragraflar birbirlerinden, birer satır arayla ayrılırlar. Bazı Browser'lar paragrafların ilk satırlarını biraz içeri kaydırırlar. Kullanım örneği;
<H1> Bu başlık paragrafın başlığını oluşturur. </H1>
<P> İlk paragrafın metni.
<P> İkinci paragrafın metni.
Yeni paragrafa başlamak için yeni satır açmaya gerek yoktur,
bu işlem sayfanı bakımını ve düzeltmelerinde kolaylık olasun diye yapılır.
<P> Üçüncü paragrafın metni.
HTML Level 3.0 spesifikasyonları, <P> elemanının hizalanmasını sağlayabilir.
Basitçe, ALIGN=left|center|right paametreleri <P> elemanına eklenir.
<P ALIGN=LEFT> ... </P>Paragraf içindeki bütün metin, sola yanaşık olacaktır. Bu ayarlama, default <P> elemanı ile aynı görevi görür.
<P ALIGN=CENTER> ... </P> Paragraf içindeki bütün metin, ortada olacaktır.
<P ALIGN=RIGHT> ... </P> Paragraf içindeki bütün metin, sağa yanaşık yer alacaktır.
<PRE> ... </PRE>
reformatted Text (Önce Formatlanmış Metin ) elemanı, sabit genişlikte metin bloklarını temsil eder ve bunların ekranda görünüşlerini etkiler. <PRE> elemanı WIDTH parametresi ile kullanılabilir. Bu parametre, bir satırdaki maksimum harf sayısını belirtir. Bu da tarayıcı'ın metin için en uygun yazı tipi ve girintiyi seçmesini olanaklı kılar. Eğer WIDTH parametresi kullanılmazsa, genişlik 80 olarak kabul edilir.
Bu eleman ile beraber;Satır kesmeleri, yeni bir satırın başlangıcı olarak işlem görürler.<P> elemanı kullanılmamalıdır. Eğer kullanılırsa, yeni bir satırın başlangıcı olarak işlem görürler. ANCHOR elemanı kullanılabilir. Paragraf formatı belirten <Hx> ve <ADDRESS> elemanlar kullanılmamalıdır. Yatay TAB karakteri kullanılmamalıdır
Örnek kullanım;
<PRE WIDTH="80">
Örnek metin
</PRE>
<BLOCKQUOTE>...</BLOCKQUOTE>
Bir metin parçasını, diğer metinlerden ayırmak için kullanılır. Eleman, bir paragraf kesmesi ve ardından bir önce, bir sonra satır boşluğu yaratır. Örnek;
Galiba tiir töyle sona eriyordu,
<BLOCKQUOTE>
<P> Soft you now, the fair Ophelia. Nymph, in thy orisons, be all my sins remembered.
</BLOCKQUOTE>
ama emin değilim.
<CENTER>...</CENTER>
Bu eleman arasındaki bütün metinler, iki marjin arasına ortalanacaktır. Genelde <P ALIGN=CENTER> yerine kullanlılır. Çünkü <P ALIGN=CENTER> komutu her zaman istenen görevi görmez.
<CENTER> Bu metin sayfanın ortasına yerleşecektir. </CENTER>
<NOBR>
Bu elemanın başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki metin için kesme yapılamaz. Ancak uzun metinler gerektiğinde, bu elemanı kullanmak biraz anlamsız olacaktır. Özellikle kullanıcı Browser'ın pencere boyutunu değiştirdiği zaman.
<NOBR> elemanı yalnızca Netscape ve Internet Explorer için geçerlidir.
<WBR>
Kelime kesimi anlamına gelir. Çok ender durumlarda gerekebilecek olan, <NOBR> elemanına, bir kesme gerektiği yerlerde kullanılır.
<NOBR> elemanı yalnızca Netscape ve Internet Explorer için geçerlidir.
<FONT ...>
Netscape ve Internet Explorer HTML sayfaları içinde birbirlerinden farklı yazı tipleri kullanırlar. Bu ayrım en iyi <Hx> elemanı ile belli olur.
<FONT SIZE=Değer> Buradaki geçerli değer 1 ile 7 arasında olabilir. Default (varsayılan ) değer ise 3'tür. İstenirse, '+' ya da '-' işareti ile <BASEFONT SIZE ...> elemanı yardımıyla göreceli olarak yazı tipi ayarlanabilir.
<FONT SIZE=...> elemanı Mosaic için geçersizdir.
Internet Explorer <FONT> elemanına, COLOR ve FACE parametrelerini ekleyerek, yazı tipini ve rengini değiştirme olanağına sahiptir. Netscape ise yalnız COLOR parametresini kabul eder.
COLOR=#rrggbb ya da COLOR=renk. COLOR parametresi, metnin ekranda hangi renk ile görüntüleneceğini tayin eder. #rrggbb hexadecimal,RGB kod sistemini temsil eder. Alternatif olarak, 16 renk adı da kullanılabilir. Kullanılabilecek renk adları,
Black
Olive
Teal
Red
Blue
Maroon
Navy
Gray
Lime
Fuchsia
White
Green
Purple
Silver
Yellow
Aqua
Bütün bu renkler, <BODY> elemanının, BGCOLOR, TEXT, LINK ve VLINK parametrelerinde de aynı şekilde kullanılabilir
Bu renk adları yalnızca Netscape ve Internet Explorer için geçerlidir.
Örnek:
<FONT COLOR=#ff0000> Bu metin kırmızıdır </FONT>
ya da
<FONT COLOR=Red > Bu metin de kırmızıdır </FONT>
Netscape, 140 rengi isimlerinden tanıyabilir. Akılda tutulmalıdır ki, bu 140 renk adı yalnızca Netscape tarafından kullanılabilir, diğer tarayıcı'lar için geçersiz ve anlamsız kalacaktır. Bunun için isim yerine #rrggbb tripletinin kullanılması daha doğru olacaktır.
FACE=isim [,isim] [,isim]: Metnin ekrandaki yazı tipini belirler. Belirtilen yazı tipleri bilgisayara yüklü olmalıdır. Birkaç tane yazı tipi belirtilerek, hangisi yüklü ise onunla görüntülenmesi sağlanabilir. Hiçbiri yoksa, Default yazı tipi ile gösterilecektir. Örnek:
Bu eleman kullanılırken dikkat edilmesi gereken, metnin istendiği gibi görüntüye gelmesi için, belirtilen yazı tiplerinin yüklü olmasıdır. Yazı tipinin değiştirlmesi, Internet Explorer için geçerlidir.
<BASEFONT ...>
<FONT SIZE ...> parametresine basamak olarak kullanılacak noktayı tespit eder. Defasut rakam 3'tür ve 1 ile 7 arasında bir rakam verilebilir.
<BASEFONT SIZE=5>
FACE: HTML belgesini tümü için yazı tipini ayarlar. Aynı <FONT FACE=...> gibi kullanılır.
COLOR :HTML belgesini tümü için yazı tipinin rengini ayarlar. Renkler daha önceden belirlenmiş isimleriyle ya da hexadecimal #rrggbb tripleti ile verilebilir.
<BASEFONT SIZE=...> elemanı yalnız Netscape ve Internet Explorer için, FACE ve COLOR parametreleri Internet Explorer ise için geçerlidir
<DIV>...</DIV>
Bu eleman yalnıc Netscape tarafından desteklenir. <P ALIGN=...> elemanı gibi çalışır. Tek farkı, <DIV> elemanları arasındaki bölüm için geçerlidir. Örnek:
<DIV ALIGN="left"> DIV elemanı kullanılarak sola yaslanmış metin. </DIV>
<DIV ALIGN="center"> DIV elemanı kullanılarak ortalanmış metin. </DIV>
<DIV ALIGN="right"> DIV elemanı kullanılarak sağa yaslanmış metin. </DIV>
KAYAN YAZI (MARQUEE )
Bu elemanı yalnız Internet Explorer kullanabilir.
u özellik aynı Windows işletim sisteminin, marquee ekran koruyucusunun yaptığı işe benzer. Kayan yazılar sola ya da sağa yaslı olabilirler.
ALIGN:Kayan yazının, belirlenen alanın yukarısından, ortasından ya da aşağısından geçmesini ayarlar.
BEHAVIORKayan metnin özelliğini SCROLL, SLIDE ya da ALTERNATE ile belirler. SCROLL; yazının bir taraftan başlayıp, öteki tarafta kaybolduktan sonra tekrar baştan başlamasını sağlar. SLIDE; yazının bir taraftan başlayıp, öteki tarafta durmasını sağlar. ALTERNATE ise; yazının bir taraftan başlayıp, öteki taraftan geri dönmesini, yani tenis oynar gibi sağa sola gitmesini sağlar.
BGCOLOR Marquee için arka plan rengi tanımlar. Renkler #rrrggbb formatı ya da isimleriyle verilebilir. Bu format ya da isimler için <FONT COLOR> elemanına bakınız.
DIRECTION Metnin kayacağı yönü belirler. Default değer LEFT durumundadır. Bunun anlamı yazının soldan sağa doğru kayacağıdır. RIGHT değeri verilirse, yazı sağdan sola doğru kayacaktır.
HEIGHT Marquee alanının yüksekliğini tanımlar. Bu değer pixel olarak (HEIGHT=n ) ya da sayfa yüksekliğinin yüzdesi olarak (HEIGHT=%n ) verileblilir.
WIDTH Marquee alanının genişliğini tanımlar. Bu değer pixel olarak (WIDHT=n ) ya da sayfa genişliğinin yüzdesi olarak (WIDHT=%n ) verileblilir.
HSPACE Kayan yazının dışarıdan sağ ve sol marjinlerini, pixel olarak tanımlar.
LOOP Yazının kaç defa kayacağını belirler. Eğer değere -1'e ya da LOOP=INFINITE değeri atanacak olursa kayma sürekli olacaktır
SCROLLAMOUNT Her çizim arasındaki pixel olarak uzaklığı verir. Bu değer yazının her çizimde ne kadar ilerleyeceğini verir.
SCROLLDELAY Her çizim arasındaki milisaniye olarak gecikme süresini verir. Bu değer yazının ekrandan geçiş hızını belirler.
SPACE Kayan yazının dışarıdan üst ve alt marjinlerini, pixel olarak tanımlar.
Örnekler:
<MARQUEE> Bu metin soldan sağa yavaşça kayacaktır. </MARQUEE>
<MARQUEE ALIGN=Top> Bu yazıyı takip eden yazı "Merhaba Dünya", aşağıda yer
alacaktır.</MARQUEE>
Merhaba Dünya <MARQUEE BEHAVIOR=SLIDE> Bu yazı kayacak ve solda duracaktır. </MARQUEE>
<MARQUEE HEIGHT=50% WIDHT=80%>
Bu yazı pencere yüksekliğinin yarısı ve genişliğinin yüzde 80'i kadar olacaktır.
</MARQUEE>
<MARQUEE SCROLLDELAY=5 SCROLLAMOUNT=50> Çok hızlı bir Marquee </MARQUEE>
<DFN> ... </DFN>
Yalnız Internet Explorer tarafından desteklenir. Bir terimin tanımlama alanını belirginleştirir. Örnek olarak, bir paragraf içinde içinde ilk defa geçen bir kelime gibi. Genelde italik olara itlem görür. Örnek:
<DFN> Internet Explorer </DFN> Microsoft firmasının Web Browser programıdır.
<XMP> ... </XMP>
Sabit genişlik yazı tipli (Fixed-width font ) metin blokları oluşturmayı sağlar. Aynı <PRE> ve <LISTING> elemanları gibi işlem görür ancak yazılışı farklıdır. Tipik olarak, eleman arasında kalan metni sabit yazı tipine getirir ve bir satır boşluk bırakır. Örnek:
<XMP> Netscape Navigator </XMP> renkli tab arı kabul etmez.
Internet Explorer bu elemanlar arasında kullanlacak özel karakterleri < ve > şeklinde gösterecektir.
<LISTING> ... </LISTING>
Sabit genişlik yazı tipli (Fixed-width font ) metin blokları oluşturmayı sağlar. Aynı <PRE> ve <XMP> elemanları gibi işlem görür ancak yazılışı farklıdır. Tipik olarak, eleman arasında kalan metni sabit yazı tipine getirir ve bir satır boşluk bırakır.
Bu elemanı yalnız Netscape kabul eder.
Örmek:
Bazıları <LISTING> bu açık hava </LISTING> fırtına getirir der.
Internet Explorer ve Netscape bu elemanlar arasında kullanlacak özel karakterleri < ve > şeklinde gösterecektir. Ekrana yansımayacak, yalnızca kodları izlemek için yardımcı olan açıklamalar eklemek için kullanılır. Aynı <!-- ... --!> gibidir.
<COMMENT> ve </COMMENT> arasına yerleştirilecek metinler ekrana yansımayacaktır. Örnek:
<COMMENT> Bu yazı ekranda görünmeyecektir. </COMMENT>
|
